Skip to main content

TISU ILMIY TADQIQOTLARI XABARNOMASI — 2025 · Issue 3

IQTISODIY O‘SISHGA EKOLOGIK OMILLARNING TA’SIRINI BAHOLASH

  1. Turayev Baxtiyor Ergashevich* — Termez University of Economics and Service, Uzbekistan ORCID

* Corresponding author.

Abstract

Maqolada aholi jon boshiga yalpi hududiy mahsulot (YaHM) o‘sish sur’atlariga atmosfera ifloslanishining ta’siri ekonometrik jihatdan baholangan. Barqaror iqtisodiy o‘sish ekologik omillarga ham bog‘liq bo‘lib, bu bog‘liqlik darajasini baholash zarurati vujudga keladi. 2010-2025 yillar ma’lumotlari asosida ARIMAX(1,2,0) - X(3) modeli tuzildi, bunda AYaHMning 2-farqi va atmosferaga chiqarilgan ifloslantiruvchi moddalar ko‘rsatkichining 1-farqi statsionar ekani aniqlangan. Eng maqbul modelni tanlash AIC, BIC va HQ mezonlariga ko‘ra amalga oshirilgan. Natijalarga ko‘ra, ifloslantiruvchi moddalar hajmidagi o‘sish qisqa muddatda iqtisodiy faollikni rag‘batlantirishi, biroq 2-3 yillik kechikishda bu ta’sir salbiy tus olishi aniqlangan.

Keywords

ARIMAX modeliaholi jon boshiga yalpi hududiy mahsulotatmosferaga chiqarilgan ifloslantiruvchi moddalarbarqaror iqtisodiy o‘sishstatsionarlikaxborot mezonlariekonom

How to cite

Turayev Baxtiyor Ergashevich. “IQTISODIY O‘SISHGA EKOLOGIK OMILLARNING TA’SIRINI BAHOLASH”. TISU ILMIY TADQIQOTLARI XABARNOMASI — (2025), Issue 3. pp. 38–43.

Download PDF

Download PDFPreview

Supplementary files

  • 01IQTISODIY O‘SISHGA EKOLOGIK OMILLARNING TA’SIRINI BAHOLASHPreviewDownload